Komitet Wykonawczy Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) zatwierdził listę substancji i metod zabronionych na 2027 rok. WADA poinformowała, że leki GLP-1 (agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1) stosowane w farmakoterapii cukrzycy typu 2 oraz otyłości i nadwagi, nie zmieniają swojego statusu. W związku z tym preparaty typu Mounjaro czy Ozempic nie są traktowane jako doping, choć wciąż pozostają na liście środków monitorowanych.
Jak działają leki GLP-1?
Działanie leków odchudzających z kategorii GLP-1 polega na stymulacji wydzielania insuliny, co wynika z wiązania się z receptorem GLP-1 na powierzchni komórek β trzustki. Nasilone wydzielanie insuliny prowadzi do równoczesnego ograniczenia wydzielania glukagonu. Tym samym analogi GLP-1 wykazują zdolność do obniżania poziomu glikemii, co jest kluczowe dla osób borykających się z problemem cukrzycy. Kontrola prawidłowego poziomu cukru to jednak nie wszystko. Leki wspomagają utrzymanie prawidłowej masy ciała, co wynika z kilku kwestii:
- oddziałują na ośrodek sytości zlokalizowany w mózgu,
- spowalniają proces opróżniania żołądka i wydłużają trawienie,
- wspierają utrzymanie prawidłowej glikemii i zapobiegają nagłym skokom poziomu cukru, tym samym kontrolując poziom apetytu i chęć podjadania.
Działania niepożądane i skutki uboczne analogów GLP-1
Wpływ leków odchudzających na metabolizm nie pozostaje obojętny dla organizmu. Osoby rozpoczynające stosowanie agonistów GLP-1 wskazują, że w pierwszych tygodniach farmakoterapii pojawiają się mniej lub bardziej uciążliwe dolegliwości dotyczące układu pokarmowego. Najczęściej są to bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty.
Przeczytaj również:
GLP-1 a doping. WADA potrzebuje więcej dowodów
WADA potwierdziła, że przyjmowanie leków odchudzających przez sportowców nie zostanie zakazane. Niemniej jednak agoniści receptora GLP-1 pozostaną na liście środków monitorowanych. Semaglutyd widnieje na liście od 2024 r., natomiast tirzepatyd został dodany w tym roku.
Decyzja Komitetu Wykonawczego wynika z faktu, że wciąż są prowadzone badania pod kątem wpływu leków GLP-1 na poprawę wydajności i ich potencjalnego ryzyka nadużywania przez zawodników sportowych. WADA rozpoczęła jedno badanie i przygotowuje kolejne, aby dokonać realnej oceny działania leków w warunkach naśladujących intensywne ćwiczenia. Profesor Olivier Rabin będący starszym dyrektorem WADA ds. nauki i medycyny wskazuje, że agencja potrzebuje czasu.
Zgromadzenie wszystkich danych zajmie nam jeszcze trochę czasu, ponieważ są to badania ściśle kontrolowane w bardzo specyficznych warunkach. Chcemy sprawdzić, czy część farmakologicznego wpływu na fizjologię człowieka, którą zaobserwowano u otyłych pacjentów, wystąpiłaby również u osób bez otyłości i wysoko wyszkolonych.
Analogi GLP-1 a sport: które dyscypliny są najbardziej narażone na niewłaściwe stosowanie leków odchudzających?
Profesor Rabin zwraca uwagę, że istnieje wiele sportów, w których leki GLP-1 znalazłyby realne zastosowanie. Z jednej strony są to dyscypliny, w których ważną rolę odgrywają kategorie wagowe i kontrola masy ciała. Za przykład mogą posłużyć rozmaite sporty walki jak boks, MMA czy zapasy, biegi długodystansowe, kolarstwo czy też wyścigi konne, gdzie dżokeje muszą spełniać bardzo rygorystyczne wymagania wagowe.
Przeczytaj również:
Z drugiej strony nie można przejść obojętnie wobec sportów, gdzie kluczowe znaczenie ma estetyka sylwetki np. gimnastyka czy kulturystyka.
©FarmacjaSportowa.pl
Źródła:
Clifford F. (2026, 10 września). Weight-loss drugs to remain on Wada monitoring list but not banned for 2027. https://www.independent.co.uk/sport/wada-weight-loss-drugs-banned-list-b3048226.html. [dostęp: 11.09.2026].
Grundy T. & Middleton E. (2026, 10 września). Weight-loss drugs avoid Wada banned list for 2027. https://www.bbc.com/sport/articles/cpwl1rlx17po. [dostęp: 11.09.2026]
Ratajczak, Agnieszka, Monika Szulińska, and Paweł Bogdański. „Agoniści GLP-1 dla lekarzy praktyków.” Forum Leczenia Otyłości. Vol. 5. No. 4. 2014.
