Johimbina

Johimbina jest promowana ze względu na szereg korzystnych właściwości. Począwszy od działania ergogenicznego (poprawa wydolności fizycznej) przez właściwości lipolityczne (nasilenie spalania tkanki tłuszczowej), po korzystny wpływ na dysfunkcje seksualne u mężczyzn. Chociaż johimbina jest skuteczna, to jej skutki uboczne mogą obejmować lęk, niepokój, nerwowość i przyspieszenie akcji serca. Co więcej, w wielu suplementach diety nie odpowiada dawce rzeczywistej.

Co to jest johimbina?

Johimbina (yohimbine) to naturalny alkaloid indolowy występujący
w korze Corynanthe yohimbe (Pausinystalia yohimbe), rosnącego
w Afryce Środkowej i Zachodniej. W suplementach diety często jest stosowana w postaci naturalnego ekstraktu z Corynanthe yohimbe lub jako syntetyczna forma chlorowodorku johimbiny (yohimbine HCL)

Johimbina jest substancją o działaniu stymulującym ośrodkowy układ nerwowy. Często wykorzystuje się ją w preparatach na:

poprawę libido/potencji (boostery testosteronu),
odchudzanie (fat burner – spalacze tkanki tłuszczowej),
poprawę pamięci i koncentracji (nootropy/brain boostery),
wsparcie zdolności wysiłkowych (pre-workout – przedtreningówki).

W kontekście suplementów diety, johimbina klasyfikowana jako nieautoryzowany składnik w Unii Europejskiej.

Działanie i właściwości johimbiny

Johimbina jest antagonistą receptorów α2-adrenergicznych i zwiększa uwalnianie noradrenaliny zarówno w ośrodkowym, jak i w obwodowym układzie nerwowym. W konsekwencji prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi i przyspieszenia akcji serca.

Efektem działania johmbiny jest także rozszerzenie naczyń krwionośnych w obwodowych częściach ciała, co poprawia przepływ krwi.

Skutki uboczne i działania niepożądane johimbiny

Do częstych działań niepożądanych johimbiny należą: lęk, nerwowość, bezsenność, tachykardia, podwyższone ciśnienie krwi i objawy żołądkowo-jelitowe. Co więcej, yohimbine wchodzi w interakcje
z wieloma lekami m.in. preparatami hipotensyjnymi na nadciśnienie czy inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) stosowanymi w leczeniu depresji.

Warto dodać, że johimbina wchodzi w interakcje z substancjami stymulującymi np. kofeiną czy synefryną. Połączenie ze stymulantami może zwiększyć ryzyko występowania działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Johimbina – zastosowanie i oczekiwane korzyści

W sporcie johimbina używana jest jako środek ergogeniczny, nootropowy oraz wspomagający odchudzanie. Oczekiwane korzyści

z suplementacji to:

redukcja tkanki tłuszczu
poprawa VO2max i wytrzymałośc
poprawa mocy i redukcja zmęczenia
polepszenie zdolności poznawczych

Dawkowanie johimbiny

Wpływ johimbiny na wydolność fizyczną został oceniony w literaturze naukowej. Ostojic (2016) wykazał, że u 20 profesjonalnych piłkarzy płci męskiej, 3-tygodniowe przyjmowanie 20 mg johimbiny dziennie nie zmieniło parametrów wydolnościowych, jednakże skutkowało redukcją tkanki tłuszczowej. W kolejnej pracy Barnes i wsp. (2022) potwierdzili, że suplementacja johimbiny w grupie aktywnych fizycznie kobiet
(n = 18), nawet w małej dawce 2,5 mg, przyczyniła się do poprawy wydolności beztlenowej.

Z kolei Williams i wsp. (2022) wykazali, że krótkotrwałe przyjmowanie johimbiny przez młodych mężczyzn trenujących siłowo (n = 16) korelowało ze wzrostem motywacji do ćwiczeń oraz poprawą subiektywnych wskaźników energii lub zmęczenia. Autorzy tego badania wnioskowali, że johimbina może być przydatna dla sportowców dążących do poprawy wyników. Okres i czas suplementacji mogą odgrywać istotną rolę w skuteczności johimbiny, ponieważ nie odnotowano efektu ergogenicznego po 3- tygodniowej suplementacji johimbiną. Jednakże doraźne przyjmowanie johimbiny wspomagało wydolność wysiłkową lub zmniejszało zmęczenie. Brak korzyści
w zakresie wydajności po długotrwałym stosowaniu johimbiny może być związany ze zjawiskiem desensytyzacji (odwrażliwienia) receptorów α-adrenergicznych, skutkującym osłabieniem aktywności receptora w wyniku przedłużonej interakcji z określoną cząsteczką.

Należy zaznaczyć, iż Sommer i wsp. (2011) wykazali, że johimbina stosowana przez zdrowych ochotników (zarówno aktywnych,
jak i nieaktywnych fizycznie) może mieć negatywny wpływ na organizm, ponieważ zwiększa poziom kortyzolu i prowokuje lęk.

Podsumowanie johimbiny


Polska nazwa	Johimbina
Inne nazwy	yohimbine HCL, Pausinystalia yohimbe
Numer identyfikacji CAS	146-48-5
Klasyfikacja	Nieautoryzowany składnik suplementów diety w UE
Kategoria	Odchudzanie, Wydolność, Nootropy, Libido
Przeznaczenie	poprawa zdolności wysiłkowych, spalanie tkanki tłuszczowej, poprawa ukrwienia
Czy składnik jest uznawany za doping?	Nie, na ten moment johimbina nie jest klasyfikowana jako środek dopingujący i nie znajduje się na liście WADA.

Johimbina – bibliografia i źródła naukowe

Ostojic, Sergej M. „Yohimbine: the effects on body composition and exercise performance in soccer players.” Research in Sports Medicine 14.4 (2006): 289-299.
Jędrejko, K., Catlin, O., Stewart, T., Anderson, A., Muszyńska, B., & Catlin, D. H. (2023). Unauthorized ingredients in “nootropic” dietary supplements: A review of the history, pharmacology, prevalence, international regulations, and potential as doping agents. Drug testing and analysis, 15(8), 803-839.
Jędrejko, K., Lazur, J., & Muszyńska, B. (2021). Risk associated with the use of selected ingredients in food supplements. Chemistry & Biodiversity, 18(2), e2000686.
Sommer, M., Braumann, M., Althoff, T., Backhaus, J., Kordon, A., Junghanns, K., & Broocks, A. (2011). Psychological and neuroendocrine responses to social stress and to the administration of the alpha-2-receptor antagonist, yohimbine, in highly trained endurance athletes in comparison to untrained healthy controls. Pharmacopsychiatry, 44(04), 129-134.
Barnes, M. E., Cowan, C. R., Boag, L. E., Hill, J. G., Jones, M. L., Nixon, K. M., & Ballmann, C. G. (2022). Effects of acute yohimbine hydrochloride supplementation on repeated supramaximal sprint performance. International journal of environmental research and public health, 19(3), 1316.
Williams, T. D., Boag, L. E., Helton, C. L., Middleton, M. L., Rogers, R. R., Sternenberg, L. H., & Ballmann, C. G. (2022). Effects of Acute Yohimbine Hydrochloride Ingestion on Bench Press Performance in Resistance-Trained Males. Muscles, 1(2), 82-91.