Lista WADA 2027 przynosi zmiany dotyczące m.in. peptydów, kannabinoidów i glikokortykosteroidów. Światowa Agencja Antydopingowa doprecyzowała również zapisy dotyczące modulatorów hormonalnych i metabolicznych. Nowy wykaz zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 roku.
Lista substancji zabronionych WADA 2027 – od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Lista substancji i metod zabronionych WADA jest jednym z międzynarodowych standardów stanowiących część Światowego Kodeksu Antydopingowego. Określa, jakie substancje i metody są zabronione:
- w każdym czasie – zarówno podczas zawodów, jak i poza nimi;
- podczas zawodów – w okresie określonym przez przepisy antydopingowe;
- w określonych dyscyplinach sportowych.
Nowa lista zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Została zatwierdzona przez Komitet Wykonawczy WADA 10 września 2026 roku. Jej publikacja nastąpiła we wrześniu.
Najważniejsze zmiany na Liście WADA 2027
Aktualizacja na 2027 rok obejmuje kilka kategorii substancji i metod. Do najważniejszych zmian należą:
- doprecyzowanie zapisów dotyczących substancji nadużywanych i ich metabolitów;
- rozszerzenie objaśnień dotyczących substancji niezatwierdzonych, w tym peptydów;
- dodanie kolejnych przykładów modulatorów hormonalnych i metabolicznych;
- doprecyzowanie klasyfikacji kannabinoidów;
- dopuszczenie dopochwowego podawania glikokortykosteroidów;
- ujednolicenie zapisów dotyczących beta-blokerów w wybranych dyscyplinach.
Peptydy i substancje niezatwierdzone do stosowania u ludzi
Jedną z istotnych zmian jest doprecyzowanie kategorii S0 – substancji niezatwierdzonych. WADA wyraźniej wskazuje w niej na peptydy, które nie zostały dopuszczone do stosowania u ludzi przez odpowiednie organy regulacyjne (np. BPC-157). Wiele takich związków spełnia kryteria umieszczenia na Liście substancji zabronionych. Mogą być klasyfikowane w kategorii S0 lub innych grupach, np. S2 albo S4. Nie wszystkie muszą być przy tym wymienione z nazwy w dokumencie. To istotne z punktu widzenia rynku preparatów oferowanych jako środki wspomagające regenerację, budowanie masy mięśniowej czy poprawę wydolności.
Produkty zawierające eksperymentalne peptydy mogą wiązać się zarówno z ryzykiem naruszenia przepisów antydopingowych, jak i zagrożeniami zdrowotnymi. Samo niewymienienie konkretnego peptydu na liście nie przesądza więc o jego dopuszczalności w sporcie.
Czytaj również:
Modulatory hormonalne i metaboliczne – nowe przykłady w kategorii S4
W kategorii S4 (modulatory hormonalne i metaboliczne) rozszerzono nazewnictwo jednej z podgrup oraz dodano kolejne przykłady substancji. Wśród nich znalazły się:
- Imlunestrant – substancja o działaniu przeciwnowotworowym, związana z modulacją receptora estrogenowego;
- Seladelpar – agonista receptora PPAR-delta;
- SLU-PP-332 – eksperymentalny modulator metabolizmu oddziałujący na procesy związane z metabolizmem oksydacyjnym;
- SLU-PP-915 – kolejny związek z grupy modulatorów metabolicznych.
Warto podkreślić, że dodanie tych nazw stanowi przede wszystkim rozszerzenie przykładów substancji objętych istniejącymi kategoriami. Nie oznacza, że wszystkie zostały dopiero w 2027 roku uznane za zabronione.
Eplerenon i finerenon w kategorii diuretyków i środków maskujących
Zmiany objęły również kategorię S5 – diuretyki i środki maskujące. Wśród przykładów substancji uwzględnionych w tej grupie znalazły się eplerenon i finerenon. Oba związki należą do antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Są wykorzystywane w farmakoterapii, m.in. w leczeniu wybranych schorzeń układu sercowo-naczyniowego i nerek. Ich uwzględnienie w objaśnieniach listy ma znaczenie dla sportowców przyjmujących leki na receptę. Nie należy jednak zakładać, że preparat stosowany zgodnie ze wskazaniami medycznymi jest automatycznie dozwolony w sporcie. W przypadku substancji zabronionych konieczne może być uzyskanie wyłączenia dla celów terapeutycznych (TUE).
Kannabinoidy – doprecyzowanie zakresu zakazu
Kolejna ważna zmiana dotyczy kategorii S8 – kannabinoidów. WADA dostosowała jej zapisy do aktualnej wiedzy naukowej dotyczącej działania poszczególnych związków.
W 2027 roku zakaz stosowania podczas zawodów będzie dotyczył THC oraz innych półsyntetycznych i syntetycznych kannabinoidów naśladujących psychoaktywne działanie delta-9-tetrahydrokannabinolu (Δ9-THC). Wśród przykładów substancji objętych zakazem znajdują się:
- Δ9-THC;
- Δ8-THC i Δ10-THC;
- heksahydrokannabinole (HHC);
- AB-FUBINACA;
- 5F-ADB.
Jednocześnie naturalne kannabinoidy, które nie wykazują działania podobnego do THC, takie jak kannabinol (CBN) i kannabigerol (CBG), nie będą objęte zakazem w ramach tej kategorii. Kannabidiol (CBD) pozostaje substancją dozwoloną. Nie oznacza to jednak, że wszystkie produkty zawierające CBD są bezpieczne z perspektywy kontroli antydopingowej. Preparaty pozyskiwane z konopi mogą zawierać również THC. Jego obecność może prowadzić do uzyskania niekorzystnego wyniku analitycznego.
Glikokortykosteroidy – dopuszczenie drogi dopochwowej
W kategorii S9, obejmującej glikokortykosteroidy, dodano dopochwową drogę podawania jako dozwoloną. Zmiana ta jest istotna w kontekście interpretacji przepisów dotyczących stosowania leków o działaniu przeciwzapalnym. Status glikokortykosteroidów zależy bowiem nie tylko od konkretnej substancji, ale również od drogi podania i okresu stosowania. Nie należy zatem utożsamiać dopuszczenia jednej drogi podania z ogólnym zniesieniem ograniczeń dotyczących tej grupy leków.
Beta-blokery – ujednolicenie zapisów
Zmiany objęły również kategorię P1, dotyczącą beta-blokerów zabronionych w wybranych dyscyplinach sportowych. WADA ujednoliciła informacje dotyczące dyscyplin sportowych wskazywanych przez poszczególne federacje międzynarodowe. W przypadku World Confederation of Billiards Sports usunięto odniesienie do wszystkich dyscyplin. Jest to przede wszystkim zmiana porządkująca zapisy, a nie rozszerzenie zakazu na nowe grupy substancji.
Program monitorujący WADA 2027 – co się zmieni?
Oprócz Listy substancji i metod zabronionych WADA publikuje również Program monitorujący. Obejmuje on związki, które nie są aktualnie zakazane, ale których stosowanie w sporcie jest obserwowane w celu identyfikowania potencjalnych trendów i sposobów nadużywania. W 2027 roku z programu usunięto:
- kodeinę;
- hydrokodon;
- dermorfinę i jej analogi;
- fentanyl i tramadol w odniesieniu do stosowania poza zawodami.
Nie oznacza to automatycznie, że wszystkie wymienione substancje są dozwolone w każdych okolicznościach. Ich status należy oceniać na podstawie właściwych kategorii Listy oraz innych obowiązujących przepisów.
Warto zwrócić uwagę również na agonistów receptora GLP-1, w tym semaglutyd i tirzepatyd. Ich status w 2027 roku pozostanie bez zmian. Substancje te nadal będą objęte monitorowaniem, ale nie zostaną wpisane na Listę substancji zabronionych. WADA wskazuje na potrzebę dalszego gromadzenia danych dotyczących możliwego wpływu tych leków na sportowców. Jest to szczególnie istotne w związku z rosnącą popularnością preparatów GLP-1 w leczeniu otyłości i cukrzycy oraz ich potencjalnym wykorzystaniem poza wskazaniami medycznymi.
Czytaj również:
Co aktualizacja Listy WADA 2027 oznacza dla sportowców i personelu medycznego?
Coroczna aktualizacja przepisów antydopingowych ma znaczenie nie tylko dla zawodników poddawanych kontrolom. Dotyczy również trenerów, lekarzy, farmaceutów sportowych, fizjoterapeutów i innych osób uczestniczących w procesie przygotowania sportowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki stosowane w ramach farmakoterapii, preparaty zawierające kannabinoidy oraz produkty oferowane jako środki wspomagające regenerację. W przypadku tych ostatnich problemem może być zarówno obecność substancji zabronionej, jak i brak wiarygodnych informacji o składzie.
Sportowiec powinien zweryfikować status antydopingowy stosowanego preparatu przed jego przyjęciem. Jeżeli istnieją wskazania medyczne do stosowania substancji zabronionej, należy sprawdzić możliwość uzyskania wyłączenia dla celów terapeutycznych (TUE). Warto również pamiętać o zasadzie odpowiedzialności zawodnika za substancje wykryte w jego organizmie. Korzystanie z porady lekarza lub farmaceuty nie zwalnia automatycznie z odpowiedzialności za naruszenie przepisów antydopingowych.
Lista WADA 2027 zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Sportowcy i ich sztaby powinni wcześniej zapoznać się z nowymi zapisami i zweryfikować stosowane preparaty. Aktualny wykaz oraz dokument objaśniający najważniejsze zmiany są dostępne na stronie Polskiej Agencji Antydopingowej.
©FarmacjaSportowa.pl
Źródła:
UKAD (2026, 14 października). 2027 Prohibited List: Summary of Changes. https://www.ukad.org.uk/news/2027-prohibited-list-summary-changes. [dostęp: 04.11.2026].
WADA (2026, 21 września). WADA publishes 2027 Prohibited List. https://www.wada-ama.org/en/news/wada-publishes-2027-prohibited-list. [dostęp: 04.11.2026].
